The end

 

It Wasn’t (Just) the Economy, Stupid 

What happened last night was no ordinary election. It was a mass affirmation that most Americans still believe in our nation’s basic values, and a mass rejection of a movement that wants to destroy everything our nation stands for. And no, it wasn’t just economic dissatisfaction.

Yes, Trumpflation created by tariffs and the Iran debacle helped. But an election swung by public anger over high prices looks like 2024, when Trump won the popular vote by 1.5 percentage points. Last night Democrats appear to have won the popular vote by 13 -14 percentage points.

What drove this amazing victory? Hispanic voters, who swung to Trump in 2024 in the naïve belief that he would bring prices down, turned massively against a regime that is arresting, imprisoning and deporting their friends and families. Blacks turned out in droves against a transparently racist party that is trying to take away their voting rights. Americans of every kind were repelled by the administration’s cruelty and its rampant, brazen corruption.

After 2024, large swathes of the elite rushed to prostrate themselves before Trump, somehow convincing themselves that the narrow defeat of Democrats in a year when incumbent parties were defeated almost everywhere heralded a permanent transformation of U.S. politics, that corrupt authoritarians peddling hate would rule forever. There’s a lot to be written about why oligarchs in particular were so willing to believe that small-d democratic values were a thing of the past — and one of the main things big-D Democrats need to do now is hold not just Trump’s officials, but also his enablers, accountable. But that’s a topic for another day.

The main point for now is that MAGA took 2024 as proof that Americans want fascism, and acted on that premise. But tens of millions of Americans in effect said, no, that is not what we want. That is not who we are.

The damage done over the last two years is incredible, and I don’t know how much of it can ever be repaired. But there is, at last, hope. For last night America showed that it is still America.*1


Paul Krugman, on Substack

 

 

  

*1 A “blue tsunami” swept across the United States during the midterm elections on November 3, 2026. Democrats won commanding majorities in both the U.S. House of Representatives and the Senate. They are expected to hold at least a 254–162 majority in the House and a 54–44 majority in the Senate, flipping Republican-held U.S. Senate seats in Kansas, Iowa, Texas, Ohio, Maine, North Carolina and South Carolina. They also flipped the governorships in Georgia, Iowa, Ohio, Nevada, and Texas. The state legislative elections were another major part of the Democratic wave in November 2026. Democrats made substantial gains, flipping 11 Republican-controlled chambers and breaking a number of long-standing Republican strongholds.

Paul Krugman: The midterm result was a tale of many backlashes. There was the backlash of erstwhile Trump voters, particularly young white males, against high gasoline prices and the Iran War. There was the backlash of Hispanic voters against ICE and Trump’s horrific deportation policy. There was the backlash of Black voters against Republicans’ gerrymandering to negate their votes and Trump’s open racism. There was the backlash of women against the destruction of abortion rights and suppression of the Epstein files. There was a backlash of ordinary families against the loss of healthcare coverage. There was a general backlash against Trump’s bottomless corruption and lies. And there was a backlash of patriotic Americans against Trump’s bromance with Putin. Yet one of the most stunning blows was against the class of oligarchs, whom voters reasonably believe have been major enablers Trump and the Republicans, allowing them to inflict significant economic, social and strategic harm on the country.

   

The moment of truth

 

Americans are heading to the polls today for the U.S. midterm elections. Since returning to the White House, Donald Trump has amassed an estimated $2.2 billion, including royalties from his own branded meme coin. Meanwhile, as the president and his family have grown wealthier, voters have struggled with rising living costs. The war with Iran - which Donald Trump launched last February together with Benjamin Netanyahu - has fueled inflation by driving up global oil prices, pushing gasoline prices higher and increasing the cost of diesel, a crucial fuel for supply chains and farmers.

Donald Trump won the 2024 presidential election because millions of swing voters were taken in by his economic promises, particularly his pledge to reverse the surge in prices that followed the COVID-19 pandemic. If the polls are anything to go by, many of those voters now feel betrayed. Public approval of Trump's handling of the economy is at an exceptionally low level. As Donald Trump himself might say, it is like nothing anyone has ever seen before.

Trump has urged voters to imagine that he is personally on the ballot in these midterm elections. Given his historically low approval ratings, his political opponents can only hope that voters take him at his word today.

Huub Drenth 

 

 The Rest Is Politics, 19 October 2026.

 

Family affairs

Mary Lea Trump, born in 1965, is a niece of Donald Trump and the daughter of Fred Trump Jr., the eldest son of businessman Fred Trump Sr. Her father died of an alcohol-related heart attack when she was 16, an event that influenced her understanding of family relationships and trauma. 

Mary received degrees in English literature from Tufts University and Columbia University before earning a PhD in clinical psychology from Adelphi University. She has worked in psychiatric research, taught graduate-level psychology courses, contributed to academic publications, and founded The Trump Coaching Group.

Her relationship with the Trump family became particularly strained following disputes over her grandfather's estate. After Fred Trump Sr. died in 1999, Mary and her brother Fred challenged his will, which had left them relatively small inheritances.*1 During the legal proceedings, Mary gained access to family financial documents and later provided information for a major New York Times investigation into Donald Trump's finances, published in 2018.

 

 

The reckoning

Mary Trump became widely known in 2020 following the publication of her bestselling book, Too Much and Never Enough, how my family created the world's most dangerous man, in which she described her experiences within the Trump family and offered a psychological interpretation of her uncle Donald's behaviour. She subsequently published The Reckoning (2021), in which she argues that much current discord in the United States is the result of its "original sin of slavery" and the persistence of racism and white supremacy, a divide that her uncle Donald has aggravated and exploited. Her third book, Who Could Ever Love You (2024), is a memoir about her father's troubled relationship with Fred Trump Sr. and the family conflicts that shaped his life.

Mary has also been an outspoken critic of Donald Trump. In 2020, she publicly called for his resignation, questioning his leadership, and following the January 6, 2021, Capitol attack, argued that he should be prevented from holding public office again.

Overall, Mary Trump is known for combining her professional background in psychology with personal experiences of the Trump family to write about family dysfunction, inherited trauma, financial disputes, and American politics.

Source: Wikipedia

 

Donald and Fred Trump Sr.

 

*1 Fred Trump Sr.'s will left the bulk of his estate, in equal shares, to his surviving children, while each of his grandchildren were left $200,000. In 1981, when Mary's father predeceased him, Fred Sr.'s lawyers had recommended amending his will, to leave Fred Trump Jr.'s children Mary and Fred III larger shares than the grandchildren with living parents, writing that "Given the size of your estate, this is tantamount to disinheriting them. You may wish to increase their participation in your estate to avoid ill will in the future." However, Fred Trump Sr. refused to do so. 

 

The state of the world

  

Precipitous decline

According to historian and geopolitical strategist Professor Sarah Paine, the world is currently in a deeply dangerous period. She believes the international order established after the Second World War is breaking down, the risk of a major war is increasing, and the United States is undermining the very alliances and institutions that once helped preserve global stability.

Dr. Paine distinguishes between two competing geopolitical models: continental and maritime powers. Continental powers are countries that seek dominance through territorial expansion, military conquest and control over neighbouring states. She identifies Russia and China as examples. Maritime powers are countries that build prosperity through international trade, freedom of navigation, cooperation and shared institutions. Historically, she associates this model with Britain and the United States. She believes the continental model is dangerous because conquest destroys wealth, creates instability and generates further conflict.

 

Bohorodychne, Donetsk Oblast, Ukraine.

Incompetent

Sarah Paine is strongly opposed to Donald Trump and considers his presidency a serious threat to American democracy, national security and the international order. Her criticism goes beyond ordinary political disagreement. She believes Trump's understanding of international relations is fundamentally misguided and that his policies are weakening the United States strategically.

Dr. Paine is particularly critical of Trump's approach to Iran. In an interview held a few days ago, she describes the war as: "Probably one of the most incompetent wars in human history." She argues that Trump and his advisers failed to understand the consequences of Iranian retaliation, particularly the disruption of shipping through the Strait of Hormuz. She believes the war has damaged the American economy, weakened alliances and encouraged other countries to pursue nuclear weapons. She also worries about the possibility of Trump escalating the conflict to the point of using nuclear weapons.*2

Huub Drenth/ChatGPT

  

*1 Sarah Crosby Mallory Paine (born 1957) is an American historian who was the William S. Sims University Professor of History and Grand Strategy at the U.S. Naval War College in Newport, Rhode Island. She has written and co-edited several books on naval policy and grand strategy, as well as subjects of interest to the United States Navy or Department of Defense. Other works she has authored concern the political and military history of East Asia, particularly China and Japan, during the modern era.

Recently Dwarkesh Patel uploaded a series of Sarah Paine's lectures/interviews to his YouTube channel: Dwarkesh Patel Youtube: Episodes 1 – 9. 

*2 Go to The Diary Of A CEO podcast on YouTube to watch this very informative and interesting interview.

 

Wat er onder de zon geschiedt

 

 

Ik begaf mijn hart

Ik, prediker, was koning over Israël te Jeruzalem. En ik
begaf mijn hart om met wijsheid te onderzoeken, en na te
speuren al wat er geschiedt onder den hemel. Deze moeilijke
bezigheid heeft God den kinderen der mensen gegeven, om
zich daarin te bekommeren. Ik zag al de werken aan, die
onder de zon geschieden; en ziet, het was al ijdelheid en
kwelling des geestes. Het kromme kan niet recht gemaakt
worden; en hetgeen ontbreekt, kan niet geteld worden.

Ik sprak met mijn hart, zeggende: Zie, ik heb wijsheid
vergroot en vermeerderd, boven allen, die voor mij te
Jeruzalem geweest zijn; en mijn hart heeft veel wijsheid en
wetenschap gezien. En ik begaf mijn hart om wijsheid en
wetenschap te weten, onzinnigheden en dwaasheid; ik ben
gewaar geworden, dat ook dit een kwelling des geestes is.
Want in veel wijsheid is veel verdriet; en wie wetenschap
vermeerdert, vermeerdert smart.


Prediker 1: 12-18 (Statenvertaling)

 

 

Cichoreiplant op mijn balkon, 17 juli 2026.

 

 Muziek: Raymond van het Groenewoud. Videobeelden: NatureSounds.

 

Don't mention the war with Iran!

  

 

Jay in Kyiv, 9 October 2026.

 

Donald is stacking the deck again

Ukraine’s foreign minister says Volodymyr Zelenskyy has the backing of the Ukrainian people and deserves support, after Donald Trump called for Zelenskyy to be replaced as president. “He has the support of the Ukrainian people, and they have the right to decide,” Andriy Sybiga said on Saturday. “Statements from abroad only confirm that he is doing his job well. He deserves support.” Earlier, Trump said Ukraine needed “a new leader” a day after the US president struck a deal ​allowing Russia to supply diesel to global markets, and as Moscow launched strikes on Ukrainian civilians, killing 20 people including three children.

Trump on Saturday also called ⁠on Zelenskyy ⁠to stop hitting ​Russian ‌oil ‌refineries, saying: “He better damn ‌well stop.” Trump made the comments to reporters at the White House. Zelenskyy on Friday had reacted furiously to Trump’s deal with Putin, calling it “terrible” and “not fair and not honest”.

Further ratcheting up the tension, Trump said Vladimir Putin would like to reach a deal on the war with Ukraine, and without evidence accused Zelenskyy of resisting a compromise. “Russia would like to make a deal … but for whatever reason, Zelenskyy does not want to make a deal,” Trump told reporters. “President Putin would like to see a settlement, strongly,” Trump said of a phone conversation he had with the Russian leader on Friday.


Source: The Guardian

 

 

De tinten tussen nacht en ochtend

 

De groeten

ik groet judder

van ier aan de schelde

en ik rook een leste peuk

op alles wa nooit meer terugkomt

al da vertrouwd was en noe nooit mee terugkomt

t is een donkerblauwe nacht

een kouwe maan in de lucht en op t water

en ik sta ier blieje te wezen om niks

te rillen mee t opkommen van de dauw

en morgen is toch a na de kloten

en zo oek deze nacht

en wudder gaan nooit mee plat praten

en we ziengen wel in andere talen

en ik e da nog we een keer gelegen

mee een meisje

aan dn diek, snachts

aja een andere verloorn nacht
en ik ed oek a zo vaak bezopen
aan een weije gestaan

in de dag gaan cowboys te voete

schuufelen om t uus

en de perden staan mee udder kop in de regen

dr zien geen profeten mee

t maak oek ama geen reet meer uut

wat t r nog gezeid oort

en alles, alles is a kapot geschreeuwd

en uut did alles is de wereld geboren

de tinten tussen nacht en ochtend

waarin nog niks echt bestaat

en alles a vergeefs is

affijn t is op

ik draai me om en af

van wat de nacht beloofden

mn rook kriengelt weg op de wind

en gaat op in t donker en streks

d’n ochtend in

me gaan t zien
de rust ee

 

 

broeder Dieleman

 

broeder Dieleman is het alter ego van Tonnie Dieleman (1974), een zanger en beeldend kunstenaar afkomstig uit Axel in Zeeuws-Vlaanderen. Hij is een verhalenverteller, schrijver, papierknipkunstenaar en bovendien de maker van een heel eigen vorm van gospel, gezongen in het Zeeuws-Vlaamse dialect. Zijn band met het Zeeuwse landschap, en de typische folklore, giet hij steevast in een soort religieuze collage van rauwe klanken en woorden.

In 2012 verscheen zijn debuutalbum Alles Is IJdelheid. Daarmee begon hij door heel Nederland te touren en ook de grens over te steken naar Vlaanderen. In 2023 kwam zijn tot op heden laatste album uit, getiteld Oh Mijn Ziel.

De Groeten werd op 7 September 2018 uitgebracht door Snowstar Records, als nummer op het album komma.

Songwriters: Janine van Osta, Leo Fabriek, Pim van de Werken, Tonnie Dieleman.

HD

Terug naar Thule

 

Over Groenland, Denemarken en Amerika

Afgelopen zondag, 27 september, was ik aanwezig bij de live-uitzending van het radioprogramma OVT in het Forum in Groningen. Daar werd dit jaar De Maand van de Geschiedenis geopend, met een prachtige preek door dominee Gremdaat over het thema Lichaam en Geest. Een van de geïnterviewden was de Deens-Nederlandse publiciste en hoogleraar Stine Jensen, die het met name had over de uitwassen van de naoorlogse Amerikaanse militaire aanwezigheid op Groenland. Stine had er onlangs een boek over geschreven, met als titel We moeten het over Groenland hebben.*1

Eerst nog een kleine aanvulling op het interview met Stine Jensen. Het vliegtuigongeluk waar ze in het tweede deel van het gesprek uitgebreid aan refereert vond plaats op 21 januari 1968 toen er brand uitbrak aan boord van een B52-bommenwerper van de Amerikaanse luchtmacht. Het vliegtuig was kort daarvoor opgestegen van de Amerikaanse Thule Air Base in Groenland, waar het ook was gestationeerd. Door de brand was het gedwongen om naar de basis terug te keren maar omdat alle elektrische systemen uitvielen lukte het de piloot niet om te landen, waarna de bommenwerper neerstortte op het ijs van de nabijgelegen Wolstenholme Fjord. Het vliegtuig had vier H-bommen aan boord, drie ervan werden geborgen, eentje is nooit teruggevonden. Nog jarenlang was er sprake van verhoogde radioactiviteit in het gebied. De crash, en alle geheimzinnigheid er omheen, kwam later bekend te staan als 'het Thule-incident'.

 

De verschijning van Stine Jensens boek was natuurlijk geen toevallige gebeurtenis, er is de laatste tijd namelijk nogal veel te doen geweest over Groenland. Aanstichter van dit alles was Donald Trump die vond dat Groenland aan het grondgebied van de VS toegevoegd moest worden, dit zogenaamd om het eiland een betere bescherming te bieden tegen een eventuele inlijving door Rusland of China. De EU, plus een aantal NATO-landen die in januari van dit jaar meededen aan Operation Arctic Endurance, waren van mening dat er met alle mogelijke middelen een stokje voor deze annexatie door Trump c.s. gestoken moest worden, dit tot grote opluchting van Denemarken, het land waar Groenland, in staatsrechtelijke zin, sinds 1721 deel van uitmaakt. Ook de Groenlanders zelf waren daar natuurlijk zeer over te spreken, want dat hun grondgebied uitgeleverd zou worden aan Amerikaanse 'roofkapitalisten' zagen ze absoluut niet zitten. 

In Groenland en Denemarken is de opluchting groot dat het conflict met de Verenigde Staten over Groenland inmiddels lijkt te zijn opgelost. President Trump, de Deense premier Frederiksen en premier Nielsen van Groenland tekenden op dinsdag 22 september jl. in New York een akkoord waarin de uitbreiding is geregeld van de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Groenland. Het dreigement van Trump om Groenland te annexeren, desnoods met gebruik van geweld, is dus van de baan, voorlopig althans.

  

Erik de Rode bereikt Groenland.

Groenland (Kalaallit Nunaat/Grønland), het grootste eiland op onze planeet, wordt bewoond door een volk met een eigen taal en cultuur: de Groenlandse Inuit. In 1979 verleende Denemarken zelfbestuur aan Groenland en in 2008 koos Groenland ervoor dat meer macht van de Deense regering aan de lokale Groenlandse regering werd overgedragen. Met een bevolking van 56.669 inwoners (in 2025) is het het dunstbevolkte land van de wereld, met een bevolkingsdichtheid van 0,03 per km² (in Nederland: 536 per km²). Het overgrote deel van de bevolking, bijna 90 procent, behoort tot de Inuit, de kleine sociale en bestuurlijke bovenlaag bestaat nog steeds voornamelijk uit Denen.

De Scandinavische betrokkenheid bij Groenland begint in de tiende eeuw als enkele honderden IJslandse kolonisten, daartoe aangespoord door Viking Erik de Rode, zich in het zuidwesten van het eiland vestigen. De voorouders van de huidige Inuit leven dan nog niet in Groenland, zij arriveren er in de dertiende eeuw vanuit Canada. In die begintijd valt Groenland, net zoals IJsland, onder de Noorse kroon. Later komt het eiland, vanwege de unie van Noorwegen met Denemarken, onder Deens bestuur. In 1605 stuurt de Deense koning Christiaan IV een expeditie naar Groenland om op zoek te gaan naar de nederzettingen van de Vikingen, teneinde de oude Noors-Deense aanspraken op het gebied te herstellen. Nederzettingen of nakomelingen van de kolonisten vindt men niet maar de expeditie keert terug met aan boord twee (ontvoerde) Inuit die Christiaan 'mijn onderdanen' noemt. Na nog een aantal expedities gaat in 1721 de daadwerkelijke kolonisatie door de Denen van start. In dat jaar begint de lutherse missionaris Hans Egede zijn bekeringsmissie onder de Groenlanders. Langs de westkust verrijzen verschillende handelsposten, die ook bij Nederlandse walvisvaarders zeer in trek blijken te zijn. Vanaf 1776 krijgen de Denen het alleenrecht op de handel, een monopolie dat tot 1950 zal duren.

 

Inuit op jacht bij Qaanaaq, 2023.

In 1953 vindt een belangrijke staatkundige gebeurtenis plaats, want dan verandert Groenland van een Deense kolonie in een Deense provincie. Volgens sommige historici vormt deze statusverandering, paradoxaal genoeg, het moment waarop het kolonisatieproces pas daadwerkelijke van start gaat. Tijdens de koloniale periode was er altijd van relatief weinig Europese inmenging in het dagelijks leven van de Groenlanders sprake geweest, maar na 1953 gaat de Deense overheid over tot een snelle modernisering van het eiland. Dit met het doel de levensstandaard van de Inuit te verhogen en Groenland om te vormen tot een moderne verzorgingsstaat, met een economie en infrastructuur die op die in Denemarken lijken. De Denen heffen tal van kleine nederzettingen op en bouwen woningen, flats, scholen, klinieken, bibliotheken en andere sociale voorzieningen op nieuwe kleinstedelijke locaties. Projecten die op een Deense tekentafel ontworpen zijn en die bovendien uitgevoerd worden door Deense bouwbedrijven en werknemers omdat de technische know how ervoor bij de Inuit ontbreekt.

Door al deze razendsnelle ‘moderniseringen’, en de daardoor gestegen kosten van levensonderhoud, wordt het voor veel Groenlanders vrijwel onmogelijk om nog van de jacht te kunnen leven. Sledehonden – noodzakelijk voor de jacht en de visserij – worden voortaan uit de nieuwe woonomgevingen geweerd, schoolkinderen krijgen les van uit Denemarken afkomstige onderwijzers, Groenlandse wezen, en soms ook achterstandskinderen, worden geadopteerd door Deense gezinnen, kortom: de taal en de traditionele sociale structuren – waar iedereen zorg draagt voor iedereen – verliezen steeds meer hun eeuwenoude betekenis. Door al deze ingrijpende veranderingen brokkelt de Groenlandse Inuit-cultuur in snel tempo af en raakt uiteindelijk een niet onaanzienlijk deel van de bevolking werkeloos, depressief en aan de drank.

Naarmate de uitwassen van het beleid toenemen groeit in de jaren zeventig het maatschappelijke en politieke verzet tegen deze door Kopenhagen opgelegde ‘verdeensing’. In 1979 gaat de zogeheten Home Rule-wet van kracht, waardoor Groenland meer zeggenschap over haar eigen grondgebied krijgt. In 2009 wordt wettelijk vastgelegd dat Groenland de eerste stap naar onafhankelijkheid kan zetten door middel van een referendum. Dat referendum heeft tot op heden niet plaatsgevonden, hetgeen op zich niet vreemd is aangezien de Groenlandse economie, naast inkomsten uit de visserij, in belangrijke mate op financiële steun uit Denemarken drijft. Met de hete adem van Donald Trump en de VS in de nek zullen de Groenlanders zich bovendien nu wel twee maal bedenken voordat ze tot die stap overgaan. We mogen dus gerust concluderen dat de historische band met Denemarken Groenland na al die eeuwen toch ook iets goeds heeft gebracht.

 

Ikzelf kwam voor het eerst met Groenland en de Inuit in aanraking toen ik, begin jaren tachtig, het boek Jag var läkare på Grönland las. Het was een Zweedse vertaling, uit 1942, van het verslag van de Deense arts Aage Gilberg over zijn verblijf, van medio 1938 tot medio 1939, bij de Eskimo's - zo werden de Inuit toen nog genoemd - in Thule, een dorp in het noorden van West-Groenland. Ik had het op een rommelmarkt in Stockholm gekocht en op de titelpagina stond dat het in 1942 een kerstgeschenk was geweest 'voor Pappa, van Gunnar en Ingrid'. Het boek geeft inzicht in het leven in Thule, met een focus op cultuur, gezondheid en ziekten (vaak tbc) onder de Inuit, alsmede de vele uitdagingen waarmee expedities in de poolgebieden werden geconfronteerd. De schrijver is van mening dat de Eskimo's beschaafder, blijer en oprechter zijn dan zijn eigen volk, de Denen; voor hem vormt de Inuit-gemeenschap in Thule dan ook een soort van ideale samenleving. Hij had het vaak over Knud Rasmussen en zodoende kwam ik al snel ook op diens spoor terecht.*2

Op de plek waar nu de Amerikaanse Pituffik Space Base ligt - Stine Jensen noemt de naam verschillende keren - vestigde de Deens-Groenlandse ontdekkingsreiziger en etnograaf Knud Rasmussen, samen met zijn vriend Peter Freuchen, in 1910 een handelspost. Hij noemde de plek Thule naar het klassieke 'ultima Thule', een benaming in de oudheid voor het 'uiterste Noorden', ofwel: de uiterste grens van de bekende wereld. In feite was het Knud Rasmussen die als eerste in de brede vlakte van het Thule-district de mogelijkheid voor de aanleg van een vliegveld zag. Mede aan de hand van deze informatie werd dan ook op deze plek in 1951, door het Amerikaanse leger, een luchtmachtbasis gebouwd die de naam Thule Air Base kreeg. 

Vlekkeloos verliep de aanleg bepaald niet. De Inuit-jagers die in het gebied woonden werden gedwongen te verhuizen naar het dorpje Thule en twee jaar later, in juni 1953, volgde opnieuw een gedwongen verhuizing, nu naar een locatie zo'n 120 kilometer noordelijker. De Inuit kregen slechts enkele weken voorbereidingstijd en waren op geen enkele manier bij de besluitvorming betrokken geweest. Een reële mogelijkheid om de verhuizing te weigeren hadden ze feitelijk niet. In totaal ging het om de verplaatsing van 27 gezinnen, in totaal 116 personen, dus dezelfde groep mensen waarover Aage Gilberg ruim tien jaar eerder een lofrede had geschreven. Het nieuwe dorp heette eerst ook Thule, later ook wel Nieuw Thule, maar tegenwoordig heet het Qaanaaq. De verhuizing staat bekend als de 'tvangsforflyttelse' (gedwongen verplaatsing) van de Thule-Inuit en werd later onderwerp van een langdurige rechtszaak.

  

Pituffik Space Base.

Eind goed, al goed?

In 2020 werd Thule Air Base formeel overgedragen aan de United States Space Force en op 6 april 2023, dus in feite nog maar kort geleden, werd 'Pituffik Space Base' de nieuwe naam. Het personeel op de basis houdt zich onder meer bezig met satelliettracking, ruimtebewaking en de signalering van vijandige raketlanceringen. Pituffik is weliswaar de traditionele Groenlandse naam van het gebied, maar met die naamsverandering werden helaas ook alle associaties met de aanwezigheid en het werk van Knud Rasmussen op die historische plek uitgewist. Evenals die van het nucleaire 'Thule-incident' van 21 januari 1968, vanzelfsprekend. De Verenigde Staten hebben exclusieve zeggenschap over hun faciliteiten en activiteiten op de legerbasis, hetgeen inhoudt dat de locatie geheel buiten de jurisdictie van Denemarken en Groenland valt. Wel moet, naast de Amerikaanse vlag, ook de Deense en Groenlandse vlag worden gehesen. Daarnaast hebben zowel de Denen als de Groenlanders het recht om een militaire contactpersoon op het complex te stationeren.

Het akkoord dat op 22 september in New York werd gesloten kan zonder meer als een overwinning voor Denemarken en Groenland worden geïnterpreteerd. Beide landen hebben zich niet laten intimideren door het dreigement van Donald Trump om Groenland desnoods met geweld in te nemen. In het verdrag is de ook uitbreiding van de militaire aanwezigheid van de VS in Groenland geregeld, iets waar Denemarken en Groenland overigens nooit tegen zijn geweest. De VS krijgt er twee militaire bases bij: de voormalige basis Narsarsuaq uit de Koude Oorlog-tijd en die in Mestersvig, waar nu een Deense elite-eenheid is gestationeerd. Ook heeft de VS het recht om de Pituffik Space Base verder uit te bouwen.

Hoewel de meeste Groenlanders een zucht van verlichting slaakten toen het akkoord officieel ondertekend was vielen er her en der ook kritische geluiden te horen. Er staat bijvoorbeeld niet expliciet in het verdrag dat de VS de ambitie om Groenland te bezitten voorgoed opgeeft. Ook in het plaatsje Narsarsuaq in Zuid-Groenland, waar de VS opnieuw een militaire basis zal bouwen, hebben de bewoners gemengde gevoelens over de gemaakte afspraken. Enerzijds betekent de vliegbasis banen voor de Inuit, anderzijds vrezen echter ook veel mensen dat ze niet in hun dorp mogen blijven wonen als de bouw van het militaire complex eenmaal van start gaat. Met andere woorden: ze zijn bang dat hen hetzelfde droeve lot beschoren zal zijn als in 1953 de inwoners van Thule. Tot op de dag van vandaag voelen die immers nog steeds de pijn van de verdrijving uit hun oorspronkelijke woon- en jachtgebied.

©Huub Drenth 

Bronnen: Aage Gilberg, Wikipedia, NPO, National Geographic, ChatGPT.

 

De Volkskrant, 4 november 2003.


 

*1 Stine Eilskov Jensen werd geboren op 13 januari 1972 in Hillerød, Denemarken. Ze heeft de Deense nationaliteit maar woont al vanaf haar eerste levensjaar in Nederland. Stine Jensen is bijzonder hoogleraar publieksfilosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, columnist voor NRC, podcastmaker en schrijver van non-fictieboeken voor zowel kinderen als volwassenen. In 2013 maakte ze de documentaireserie Licht op het Noorden, waarin ze op zoek ging naar het leven voorbij de stereotypen in de drie Scandinavische landen en Finland. Begin september 2026 werd haar boek We moeten het over Groenland hebben uitgebracht, een kritische zoektocht, in zowel persoonlijke als filosofische zin, naar een plek die in 2026 plotseling ieders aandacht had.

*2 Zie mijn post van 24 juni 2021 over Knud Rasmussens vijfde Thule-expeditie (gebruik de zoekbalk hieronder mbt mijn andere posts over Groenland/Greenland).